versiering

Catrinus Jepma, hoogleraar energie en duurzaamheid RUG

Afdrukken PDF

“Midden jaren ’90 kwam ik voor het eerst in aanraking met CO2-afvang, -transport en –opslag, – ook wel CCS genoemd, Carbon, Capture and Storage. Dat was voor mijn werk voor het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Naties."

"Ik moest de verschillende technische mogelijkheden en kosten op een rijtje zetten van hoe landen kunnen komen tot CO2-reductie. Toen al bleek dat CCS als een interessante optie werd gezien, naast bijvoorbeeld investeren in energiebesparing en duurzame energie. Naar mijn stellige indruk kunnen we nu concluderen dat de techniek onontkoombaar is om de klimaatverandering te beperken tegen aanvaardbare kosten. Dat is belangrijk, want als het te duur wordt, doen landen niet mee aan CO2-reductie. Dat zie je aan de Verenigde Staten, dat destijds het Kyoto-verdrag weigerde te ondertekenen.”

Politieke acceptatie klimaatmaatregelen
“Ook de laatste jaren heb ik studies gedaan naar CCS, maar dan vooral specifiek voor de Nederlandse situatie. Ook in ons land geldt: we kunnen er niet omheen. Als we niet met CO2-opslag aan de slag gaan, dan is het in Nederland maar liefst 30% duurder om de klimaatdoelstellingen te halen: naar schatting jaarlijks een kleine twee miljard euro oftewel circa 450 euro per gezin per jaar. En dan kom je weer bij de politiek: de kosten zijn heel belangrijk voor politieke acceptatie van klimaatmaatregelen. Want wanneer het te duur is, dan gebeurt er niets.”

Technologische voorsprong
“CCS kan voor de oplossing van klimaatprobleem een heel belangrijke technologie worden die in tal van sectoren gebruikt kan worden. Nu denkt men bij CCS vooral aan de productie van stroom. Maar uiteindelijk zijn er ook in bijvoorbeeld de cementindustrie en de chemische industrie kansrijke toepassingsmogelijkheden. In tegenstelling tot veel andere manieren van CO2-reductie, bijvoorbeeld energiebesparing en duurzame energie, zijn de kaarten op het gebied van CCS nog niet geschud. Noord-Nederland is heel goed toegerust om een voortrekkersrol te spelen bij de ontwikkeling van deze technologie. Daarom moeten we hier met volle kracht meedoen, vind ik. We kunnen een technologische voorsprong opbouwen, kennis verder ontwikkelen en sneller toepassen.”

Miljardeninvestering

“In deze regio wordt de komende jaren financieel gezien het meest geïnvesteerd in de energiesector van heel Europa. Het gaat om circa 25 miljard euro. Ik vraag me soms wel eens af of ieder doordrongen is van het uitzonderlijke karakter. Het is ook internationaal gezien ongeëvenaard wat hier allemaal gebeurt en gaat gebeuren: van gasrotonde en biomassa, tot grote windparken en zonnecellen. Er komt heel veel bij in een korte periode, óók nieuwe elektriciteitscentrales. Bij het afgeven van die vergunningen is als voorwaarde gesteld dat ze geschikt moeten zijn voor CO2-afvang. Die beslissingen zijn genomen. Nu die centrales er toch komen vind ik: zorg er dan voor dat ze schoon zijn en pas CCS toe.”

"Zelf woon ik zo’n beetje tussen Eleveld en Boerakker, vlakbij twee uitgeproduceerde gasvelden waar mogelijk CO2-opslag kan plaatsvinden. Ik heb daar totaal geen moeite mee als de veiligheidsrisico’s miniem blijken te zijn. Over de CO2-opslag maak ik me dus geen zorgen. Het is gewoon verbrand aardgas.”

Catrinus Jepma is hoogleraar energie en duurzaamheid Rijksuniversiteit Groningen en wetenschappelijk directeur Energy Delta Inistitute

Europese Unie| Dit project wordt medegefinancierd door het Europees fonds voor regionale ontwikkeling